De weerkaarten veranderen, het wordt wisselvalliger en in het Alpengebied zijn de eerste onweerscomplexen al actief geweest. In de brongebieden van de Rijn viel regionaal meer dan 40mm. De lage waterstand in de Rijn bij Lobith bereikt deze dagen dan ook een voorlopig minimum, begin volgende week wordt een lichte stijging verwacht. Toch blijft de waterafvoer laag, er is meer regen nodig.
In Midden-Duitsland begint de waterafvoer te stijgen
Het effect van de buien in Zwitserland heeft intussen de Midden-Rijn bereikt. In Mainz ziet dat er zo uit.
En ook verder stroomafwaarts, in Emmerich, stabiliseert de waterstand/waterafvoer (bron: https://undine.bafg.de/rhein/pegel/rhein_pegel_emmerich.html).
Interessant is nog om te zien dat de waterafvoer in Emmerich vandaag, op 18 juli, met 735 m3/s op de 7e plek staat sinds het begin van de metingen aldaar in 1910. De droge zomer van 2018 staat op de 6e plek en die van 2022 op de 4e plaats. Overigens worden de laagste standen vaak pas bereikt in de herfst, omdat de sneeuwsmelt (zomerhalfjaar) dan stopt. Na de hete en lange zomer van 1947 werd het laagterecord gemeten op 7 november. Dat we nu al, medio juli, met een top 7 notering te maken hebben is dus ongunstig – het kan gemakkelijk zijn dat er later dit jaar nóg een droge periode volgt en dat de waterafvoer vervolgens nog lager uitkomt dan deze week.
Waterstandverwachting voor Nederland
De verwachting voor Lobith toont eenzelfde beeld, zie https://waterinfo.rws.nl/publiek/waterafvoer/lobith.bovenrijn.tolkamer/details.
De bijbehorende grafiek voor de waterstand toont ook dat het voorlopige minimum in Lobith nu bereikt is.
Daarbij moeten we bedenken dat de waterafvoer een zuiverder maat is voor het optreden van laagwater dan de waterstand. Dit komt doordat de waterstand mede bepaald wordt door de lokale doorvoerbreedte van de rivier (het stroombed, kribben en aangelegde nevelgeulen).
De lage waterafvoer verplaatst zich de komende stroomafwaarts, de laagste stand bij Kampen (IJssel) en Tiel (Waal) wordt begin volgende week bereikt.
Neerslagverwachting tot eind juli
Op de Europese weerkaarten zien we een krachtig hogedrukgebied op de Oceaan, ten westen van Ierland. Door dit hoog heeft zich een NW-stroming over West- en Midden-Europa uitgebreid. Lagedrukgebieden trekken via Zuid-Scandinavië naar de Oostzee, wolkenvelden trekken over de Noordzee naar Duitsland en leiden periodiek tot stuwingsregen aan de noordkant van de Alpen. Deze regen voedt overigens de Donau meer dan de Boven-Rijn.
Het hoog op de Oceaan trekt eind volgende week geleidelijk naar de Azoren, waardoor de stroming vanaf meer westelijk wordt en het weerbeeld in West- en Midden-Europa vanaf 25 juli wisselvalliger. Ook in Duitsland wordt het dan natter, en dat is gunstig voor de waterafvoer van de Rijn.
Er zijn echter nog grote verschillen in de neerslagverwachting, zoals we zien wanneer we de Operationele uitvoer van ECMWF vergelijken met de uitvoer van het ECMWF AIFS model.
Ook de neerslag”pluim”, uitgegeven door het KNMI voor Maastricht – een plek die ik heb gekozen omdat Maastricht meer zegt over de wateraanvoer van de Maas/Rijn dan DeBilt – laat neerslag zien, eerst op woensdag 22 juli en daarna op meer dagen richting eind juli. De mediaan ligt tussen 19-29 juli op 17mm, met een spreiding tussen minder dan 10 en meer dan 40mm. Voor de rivieren is véél meer nodig, en bovendien moet de neerslag eerst de grond verzadigen voordat beken en rivieren zich vullen. De lage waterstanden zijn hiermee dus niet meteen voorbij.