Deze week is het best koud, soms zelfs guur, voor de 2e decade van mei. De oorzaak vinden we in de afstroom van koude luchtmassa’s vanaf IJsland. Het dieptepunt wordt precies op 14 mei, Hemelvaartsdag bereikt, op ruim 5km hoogte is het dan -30 graden. De koude bovenlucht zal leiden tot talrijke buien, sommige met onweer en hagel. Voor de natuur is dat prettig: de heersende droogte neemt vooral in het binnenland af.
Maandagavond eerste koudeput
In de aanloop naar de koele (koude) Hemelvaartsdag zien we vandaag al dat de wind naar het NW gedraaid is en vanavond sterk toeneemt wanneer een eerste kleine koude put via de Duitse Bocht naar het zuidoosten trekt. In het Waddengebied komt daarbij tijdelijk een harde tot stormachtige wind te staan met windstoten van 80-90 km/u. In de noordoostelijke helft van het land vallen dan veel buien. De lucht is ook koud genoeg voor kleine hagel. De komende nacht valt er in de Harz en in andere Duitse middelgebergten ook wat sneeuw.
Na een wat rustiger dinsdag passeert in de nacht naar woensdag een volgende storing met buiige regen. Deze storing hoort bij een lagedrukgebied dat naar Scandinavië trekt. Samen met hogedruk op de Oceaan ontstaat er dan de typische weerkaart met een koude NW-stroming die zich tot ver in west- en centraal-Europa laat gelden. De buiigheid is daarbij landinwaarts en in de middaguren het grootst. De buientoppen reiken woensdag en donderdag tot 7km hoogte, waardoor bij de actiefste buien ook onweer en hagel mogelijk is. Koel en nat is het vooral ook de loefzijde van de Ardennen/Eifel/Sauerland, Vogezen en Alpen; de sneeuwgrens ligt daarbij op 1000-1200m.
Buientoppen tot 7km hoog
Na een wat rustiger dinsdag passeert in de nacht naar woensdag een volgende storing met buiige regen. Deze storing hoort bij een lagedrukgebied dat naar Scandinavië trekt. Samen met hogedruk op de Oceaan ontstaat er dan de typische weerkaart met een koude NW-stroming die zich tot ver in west- en centraal-Europa laat gelden. De buiigheid is daarbij landinwaarts en in de middaguren het grootst. De buientoppen reiken woensdag en donderdag tot 7km hoogte, waardoor bij de actiefste buien ook onweer en hagel mogelijk is. Koel en nat is het vooral ook de loefzijde van de Ardennen/Eifel/Sauerland, Vogezen en Alpen; de sneeuwgrens ligt daarbij op 1000-1200m.
Ook in de diverse ensemble data zien we mooi terug hoe goed ontwikkeld de (koude)-anomalie is.
Op 500hPa passeert vanavond eerst de kleine maar duidelijke koudeput (die behalve op 500hPa ook op 850hPa goed te zien is, op 1500m zakt het kwik naar -4 graden). Aan de grond daalt het kwik in de bijbehorende buiige regen naar +5 graden.
Na de passage op dinsdag van wat warmere lucht (op hoogte) gaat de temperatuur op 500hPa voor langere tijd naar een niveau van -30 graden. Ook de hoogte van het 500hPa vlak daalt flink, we zien een enorme anomalie boven Nederland en de zuidelijke Noordzee. In het centrum van deze trog op 500hPa is er weinig stroming, daardoor zullen de buienwolken op Hemelvaartsdag niet snel trekken – met als voordeel dat opklaringen tússen de buien in ook voor een zonnige intermezzo kunnen zorgen.
In zulke opklaringen kan het door de koude bovenlucht toch niet warm worden. Bij 12 of 13 graden wordt de “warmte” al snel afgestraft door de ontwikkeling van de volgende bui. Die 12 graden is koud voor midden mei, maar geen record – datumrecords liggen rond 10 graden. Aan de noordwestkust komt het kwik overigens niet hoger dan 10-11 graden. In de Ardennen en Eifel, maar ook in bijvoorbeeld het Centraal Massief en de Vogezen, wordt het op Hemelvaartsdag slechts maximaal 8 graden.
Tot late nachtvorst komt het waarschijnlijk niet, daarvoor duren nachtelijke opklaringen te kort en ook valt de wind niet weg.
Droogte neemt iets af
Gemiddeld gesproken valt er deze week 10-20mm, in het noordoosten en oosten mogelijk nog wat meer. Aan de westkust, grenzend aan de nog koele Noordzee, is de buiigheid wat minder. Landgemiddeld betekent dit toch dat we zien dat de droogte hierdoor afneemt, zeker ook wanneer er volgende week nog wat regengebieden of buien passeren. Wel draait de stroming bij naar W-ZW en begint de luchtdruk boven zuidwest Europa en later ook boven Engeland/Frankrijk te stijgen. Het wordt aangenamer, de middagtemperaturen klimmen uit het dal en komen volgende week in de buurt van de 20 graden uit.
